Quy Định Về Thử Việc 2026: Thời Gian Và Mức Lương Tối Thiểu Bạn Cần Biết
Thử việc là "giai đoạn tìm hiểu" giữa người lao động và doanh nghiệp. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn lợi dụng sự thiếu hiểu biết của ứng viên để kéo dài thời gian thử việc vô lý hoặc trả mức lương thấp hơn quy định.
Để bảo vệ bản thân, bạn cần nắm vững những quy định cốt lõi của Bộ luật Lao động (cập nhật mới nhất cho năm 2026) về thời gian và quyền lợi tài chính trong giai đoạn này.
 |
| Quy Định Về Thử Việc 2026: Thời Gian Và Mức Lương Tối Thiểu Bạn Cần Biết |
1. Thời gian thử việc: Bao lâu là đúng luật?
Không phải vị trí nào cũng có thời gian thử việc như nhau. Luật quy định thời gian thử việc tối đa dựa trên tính chất phức tạp và trình độ chuyên môn của công việc.
1.1. Các mốc thời gian tối đa theo vị trí
- Tối đa 180 ngày (6 tháng): Đối với các vị trí quản lý cấp cao theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
- Tối đa 60 ngày (2 tháng): Đối với các công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ từ Cao đẳng, Đại học trở lên.
- Tối đa 30 ngày (1 tháng): Đối với các công việc cần trình độ trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ.
- Tối đa 06 ngày làm việc: Đối với các công việc phổ thông khác.
1.2. Lưu ý quan trọng về việc gia hạn thử việc
Theo quy định pháp luật, doanh nghiệp chỉ được quyền thử việc 01 lần đối với một vị trí công việc. Mọi hành vi yêu cầu "thử việc thêm 1 tháng" vì chưa đạt yêu cầu là sai quy định, trừ khi hai bên ký một hợp đồng thử việc cho vị trí hoàn toàn khác.
2. Lương thử việc: Bạn được nhận tối thiểu bao nhiêu?
Đây là phần mà nhiều người lao động thường chịu thiệt thòi vì ngại đàm phán.
2.1. Quy định về mức lương 85%
Luật Lao động quy định: Tiền lương trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.
Ví dụ: Nếu mức lương chính thức cho vị trí Kế toán là 15.000.000 VNĐ, thì mức lương thử việc thấp nhất bạn phải nhận được là: VNĐ.
2.2. Lương thử việc có phải đóng Bảo hiểm xã hội không?
Đây là điểm mới và gây nhiều tranh cãi.
- Nếu bạn ký Hợp đồng thử việc riêng biệt: Doanh nghiệp không bắt buộc phải đóng BHXH cho bạn trong thời gian này.
- Nếu bạn ký Hợp đồng lao động có điều khoản thử việc: Doanh nghiệp bắt buộc phải đóng BHXH cho bạn ngay từ tháng đầu tiên.
Bảng tóm tắt quyền lợi thử việc (H4)
| Tiêu chí | Quy định pháp luật |
|---|---|
| Mức lương | Tối thiểu 85% lương chính thức. |
| Số lần thử việc | Duy nhất 01 lần cho một vị trí. |
| Thông báo kết quả | Phải báo trước khi kết thúc thử việc (thường là 03 ngày). |
| Nghỉ việc khi thử việc | Có quyền hủy bỏ thỏa thuận mà không cần báo trước và không phải bồi thường. |
3. Ví dụ thực tế: Cái bẫy "Thử việc 3 tháng lương 70%"
Bối cảnh: Bạn Lan ứng tuyển vị trí chuyên viên Marketing với mức lương thỏa thuận là 20 triệu VNĐ. Sau khi phỏng vấn, công ty gửi thư mời làm việc (Offer Letter) với yêu cầu: "Thử việc 3 tháng, mức lương thử việc là 14 triệu VNĐ (tương đương 70% lương chính thức)".
Phân tích chuyên gia: Trường hợp này công ty đã vi phạm cả hai lỗi:
- Về thời gian: Vị trí chuyên viên (cần bằng đại học) chỉ được thử việc tối đa 60 ngày (2 tháng). Việc yêu cầu 3 tháng là trái luật.
- Về mức lương: 14 triệu chỉ đạt 70%, trong khi luật yêu cầu tối thiểu 85% (tức là 17 triệu VNĐ).
Lời khuyên: Lan nên phản hồi lại bộ phận nhân sự một cách lịch sự nhưng cứng rắn: "Dựa trên quy định của Luật Lao động hiện hành, tôi mong muốn điều chỉnh thời gian thử việc tối đa là 2 tháng và mức lương thử việc tối thiểu 85% để đảm bảo đúng quyền lợi pháp lý."
4. Quan điểm cá nhân: Thử việc là mối quan hệ sòng phẳng
Dưới góc nhìn của tôi, nhiều ứng viên vẫn mang tâm thế "đi xin việc" nên chấp nhận mọi điều kiện bất lợi. Hãy thay đổi tư duy:
- Doanh nghiệp cũng đang bị "thử": Đây là lúc bạn đánh giá xem sếp có "toxic" không, văn hóa công ty có như lời đồn không. Đừng chỉ nỗ lực để họ chọn bạn, hãy xem bạn có chọn họ không.
- Sự minh bạch là nền tảng: Một công ty sòng phẳng về lương thử việc và tuân thủ luật pháp ngay từ đầu thường là một nơi làm việc bền vững. Ngược lại, những công ty "lách luật" ở giai đoạn này thường sẽ có xu hướng nợ lương hoặc cắt giảm phúc lợi sau này.
- Đừng làm việc "không công": Tuyệt đối không chấp nhận các hình thức "thử việc không lương" quá 1 tuần dưới danh nghĩa đào tạo. Sức lao động của bạn có giá trị và cần được định giá bằng tiền mặt.
5. Các câu hỏi thường gặp (FAQ)
Tôi có được hưởng tiền thưởng lễ tết khi đang thử việc không?
Luật không bắt buộc công ty phải thưởng cho nhân viên thử việc. Tuy nhiên, nhiều công ty có chính sách tốt vẫn sẽ thưởng theo tỷ lệ (pro-rata). Bạn nên hỏi kỹ về chính sách này trong buổi phỏng vấn.
Nếu tôi nghỉ việc giữa chừng khi đang thử việc, công ty có phải trả lương những ngày đã làm không?
Có. Công ty có trách nhiệm thanh toán đầy đủ tiền lương cho những ngày bạn đã làm việc thực tế. Việc công ty nói "nghỉ ngang không trả lương thử việc" là hoàn toàn trái luật.
Hết thời gian thử việc mà công ty im lặng thì sao?
Nếu hết thời gian thử việc bạn vẫn tiếp tục làm việc mà công ty không thông báo kết quả hay ký HĐ chính thức, thì theo luật, bạn mặc nhiên được coi là nhân viên chính thức với đầy đủ quyền lợi.
Tuấn Nguyễn
